Galler Başbakanı, Plaid Cymru kongresinde Gazze’nin sesini yükseltti
Galler Başbakanı ve Plaid Cymru lideri Rhun ap Iorwerth, partinin kongresi sırasında Filistin’le Dayanışma Kampanyası’nın düzenlediği etkinliğe katıldı. Galler’de Gazze’ye destek veren siyasi tutum giderek güçleniyor.
Takip – FİMED
Filistin davasının Britanya içindeki siyasi ağırlığının genişlediğini yansıtan bir tabloda, Galler Başbakanı ve Plaid Cymru lideri Rhun ap Iorwerth, partinin kongresi sırasında Britanya’daki Filistin’le Dayanışma Kampanyası’nın düzenlediği etkinliğe katıldı. Bu adım, Gazze’yi yeniden Galler siyasetinin merkezine taşıyor.
Britanya’daki Filistin’le Dayanışma Kampanyası (Palestine Solidarity Campaign UK), yayınladığı mesajda ap Iorwerth’e Plaid Cymru kongresi sırasında kampanyanın standını ziyaret ettiği için teşekkür etti. Kampanya, kongre kapsamında düzenlediği yan etkinliğe katılanlara da teşekkürlerini iletti.
Bu adım yalnızca protokol gereği bir katılım gibi görünmüyor; zira Filistin, Mayıs 2026 seçimlerindeki tarihi zaferinin ardından Plaid Cymru’nun yönettiği Galler’in yeni siyasi liderliğinin söyleminde öne çıkan dosyalardan biri hâline gelmiş durumda.
Halk dayanışmasından hükümet tutumuna
Ap Iorwerth, 2 Ekim’de partinin yıllık kongresinde yaptığı konuşmada, hükümetinin Gazze’deki Filistinlilerin yanında durduğunu açıkça ilan etti. Partinin, İsrail hükümetinin işlediğini söylediği «soykırım» karşısında «Gazze halkının yanında» durduğunu belirten Plaid Cymru lideri, bu tutumu Galler’in uluslararası siyasetteki rolüne dair daha geniş bir vizyonla ilişkilendirdi ve ülkesinin daha barışçıl ve hoşgörülü bir dünyanın inşasında rol oynaması gerektiğini vurguladı.
Plaid Cymru’nun muhalefetten Galler hükümetinin liderliğine geçmesiyle bu tutum ayrı bir önem kazanıyor; zira partinin Filistin’e ilişkin tutumları bu kez Galler içinde siyasi ve kurumsal araçlara sahip bir hükümete bağlı hâle geliyor.
Galler.. Birçok Batılı parlamentonun önünde yer alan parlamento
Galler’in Filistin’e ilişkin tutumu mevcut hükümetle başlamadı. Galler Parlamentosu «Senedd» tarafından yayımlanan bir araştırmaya göre parlamento, Kasım 2023’te Gazze’de ateşkes lehine 24’e karşı 19 oyla oy kullandı. Bu, savaşın patlak vermesinin ardından türünün ilk örneklerinden biri olan erken parlamenter tutumlardan biriydi.
Şubat 2025’te Galler Parlamentosu, kalıcı ateşkes çağrısını, insani yardımların ulaştırılmasının güvence altına alınmasını, esirlerin iadesini ve adil ve kalıcı bir barışa ulaşılmasını teyit eden bir tutumu benimsedi; ayrıca Galler hükümetine etik standartlara bağlılığı güvence altına almak için kamu alımlarını ve yatırımlarını gözden geçirme çağrısında bulundu.
Galler yasama organında Filistin devletinin tanınmasına yönelik girişimler de yaşandı; parlamento belgeleri, farklı siyasi akımlara mensup üyelerin bu adıma destek verdiğini ortaya koydu.
Plaid Cymru lideri, Londra’nın Filistin devletini tanıma kararını açıklamasının ardından Eylül 2025’te Britanya hükümetine diplomatik tanınmanın ötesine geçme çağrısı yapmıştı.
Parti o dönem İsrail hükümetine yaptırım uygulanmasını, İsrail’e silah satışlarının durdurulmasını, Britanya–İsrail ticaret anlaşmasının askıya alınmasını, uluslararası hukuku ihlal ettiğinden şüphelenilen kişilere yaptırım uygulanmasını ve Filistin topraklarındaki yasa dışı İsrail yerleşimlerinin ürünlerinin ithalatının yasaklanmasını talep etmişti. Bu sıralama, Galler’deki mevcut liderliğin Filistin’e ilişkin tutumunun savaştaki gelişmelere verilen geçici bir tepkiye dayanmadığını, Plaid Cymru’nun yıllardır açıklanan politikasının bir parçası olduğunu gözler önüne seriyor.
Galler sokaklarında Gazze
Filistin davasının siyasi alandaki varlığı, Galler’in dört bir yanında dayanışma hareketlerinin faaliyetlerini sürdürmesiyle eşzamanlı gerçekleşti. Son aylarda ap Iorwerth, Filistin davasıyla bağlantılı etkinliklere katıldı; bunlar arasında Galler’deki Filistin’le Dayanışma Kampanyası’nın düzenlediği «Gazze – Sözcüksüz» sergisini ziyaret etmesi de vardı. Ap Iorwerth burada Galler’in ateşkes çağrısı yapan ilk parlamentolardan biri olduğunu ve Galler toplumunun geniş kesimlerinin Gazze’de olup bitenlerden «tiksinti» duyduğunu vurguladı.
Plaid Cymru kongresinin kendisi de Filistin’e destek gösterilerine sahne oldu; bu, davanın artık sivil toplum kuruluşlarının faaliyetleriyle sınırlı kalmadığını, Galler’in siyasi ve partisel sahnesinin bir parçası hâline geldiğini gösteriyor.
Bir başka mücadele.. Silahlar ve İsrail’le ilişkiler
Galler'deki tartışma, siyasi söylemin sınırlarını aşarak hükümet kurumlarının silah sanayisiyle ilişkisine dair bir tartışmaya dönüşüyor. Galler hükümeti, İsrail'e ihraç edilen askeri bileşenlerin üretimiyle bağlantılı bir şirkete kamu finansmanı sağlandığının ortaya çıkmasının ardından eleştirilere maruz kaldı. Plaid Cymru ise İsrail'e silah satışının durdurulması ve İsrail'e daha fazla baskı uygulanması çağrısında bulundu..
Parti, 2026'da da Galler'de "etik" bir savunma çerçevesi oluşturma yönünde bir eğilim ilan etti; bu, yerel ekonomiyi desteklemek ile tartışmalı uluslararası çatışmalarla bağlantılı olabilecek bir askeri sanayide yer almak arasında bir ayrım yapma girişimiydi.
