FİMED – Takip

İsrail, Balkanlar'daki askeri ve sanayi varlığını güçlendirmek için yeni adımlar atıyor; Sırbistan İsrail insansız hava araçlarının montajı için bir fabrika açarken Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić, İsrailli ortaklarla iş birliği içinde en az üç fabrika daha açma planlarını duyurdu.

Vučić perşembe günü, yaklaşık 100 kişiyi istihdam edecek ve Sırp ordusunun yanı sıra diğer ülkelerin silahlı kuvvetleri için askeri teçhizat üretecek tesisin açıldığını duyurdu; bu adım, silah satışının ötesine geçerek İsrail savunma sanayisinin bir bölümünü Avrupa'ya yerleştirmek anlamına geliyor.

Sırbistan Cumhurbaşkanı, İsrailli ortaklarla iş birliğinin «geniş kapsamlı» olduğunu ve ülkesinin Sırbistan genelinde en az üç fabrika daha açmayı beklediğini söylerken üretim sürecinin hassasiyetini gerekçe göstererek mevcut tesisin ayrıntılarını ve yerini gizli tuttu.

Genişlemenin merkezinde "Elbit"

Vučić projeye katılan İsrail şirketinin adını vermedi; ancak BIRN ve «Haaretz» gazetesinin daha önceki araştırmacı haberleri, Sırp devlet savunma sanayi şirketi "Yugoimport SDPR"ın yanı sıra İsrailli Elbit Systems şirketini projenin ortağı olarak belirlemişti.

Proje hakkında yayımlanan veriler, ortak girişimde «Elbit»in yüzde 51, Sırp şirketinin ise yüzde 49 paya sahip olduğunu gösteriyor; bu da İHA üretim tesisinde çoğunluk payını İsrail tarafına veriyor.

Vučić geçen nisan ayında, Sırbistan'ın askeri kapasitesini geliştirme ve insansız sistemlerin yerli üretimini artırma çabaları çerçevesinde ülkesinin İsrail'le iş birliği içinde savaş İHA'ları üreteceğini açıklamıştı.

Sırbistan'dan Yunanistan ve Romanya'ya

Sırbistan, İsrail savunma sanayisinin Balkanlar'daki genişleme sürecinde tek örnek gibi görünmüyor. Yunanistan'da İsrail, Ağustos 2026'da yaklaşık 3,5 milyar dolar değerinde bir hava savunma anlaşması imzaladı; Atina ile yapılan en büyük İsrail savunma sözleşmesi olan anlaşma «Davud'un Sapanı», «Spyder» ve «Barak MX» sistemleri ile çok amaçlı radarların yanı sıra sanayi iş birliğinin genişletilmesini ve teknoloji transferini kapsıyor.

Romanya'da ise İsrailli «Rafael» şirketi Haziran 2026'da Bükreş'e yaklaşık 2 milyar dolar değerinde «Spyder» hava savunma sistemi tedarik etmek üzere bir sözleşme imzaladığını duyurdu; bu gelişme, bölge ülkelerinin Karadeniz ve Doğu Avrupa'daki güvenlik gerilimleri ortasında savunma kapasitelerini güçlendirmeye çalıştığı bir döneme denk geldi.

Sırbistan Dışişleri Bakanlığı'na göre Sırbistan ve İsrail Nisan 2026'da iki ülke arasındaki ilk stratejik diyaloğu da başlattı; bu, ilişkilerin askeri alandan daha geniş bir siyasi ve stratejik çerçeveye uzandığının göstergesi.

İsrail: Silah ihracatından sanayi üssü kurmaya

Sırbistan, Yunanistan ve Romanya'da eş zamanlı yürütülen projeler, İsrail savunma şirketlerinin askeri harcamaların arttığı bölgesel bir Avrupa pazarında varlıklarını genişlettiğinin resmini ortaya koyuyor.

Özellikle Sırbistan örneğinde, yerli bir İHA fabrikasının kurulması hazır sistem tedarikinden farklı bir gelişmeyi temsil ediyor; zira bu, İsrail sistemlerinin Balkanlar içinden üretilmesi, monte edilmesi ve ihraç edilmesinin önünü açıyor.

Vučić, yeni fabrikanın Sırp ordusuna ve diğer ülkelerin silahlı kuvvetlerine hizmet edeceğini söylerken haberler, İsrail'le iş birliğinin teknoloji transferini ve Sırbistan'ın yerli İHA üretme kapasitesini güçlendirmeyi hedeflediğini gösteriyor.

Böylece Sırbistan, İsrail'in Balkanlar'daki diğer ülkelerle savunma ilişkilerini genişlettiği bir dönemde bölgedeki İsrail sanayi ve askeri iş birliğinin yeni dayanak noktalarından birine dönüşüyor.