FİMED – Takip

Gazze Şeridi'ne ayrılan fonların yönetimine ilişkin şüpheler, «Barış Kurulu» içinde hassas bir mali dosyanın açılmasına yol açtı. Kaynaklar, bölgenin yönetimiyle bağlantılı zimmete para geçirme, mali usulsüzlük ve fonların amacı dışında tahsis edilmesine ilişkin ihbarları inceleyen gizli bir iç soruşturma yürütüldüğünü ortaya koydu.

EuroBrief News'in aktardığına göre soruşturma, Gazze'yi yönetmekle görevli Filistin idari komitesiyle sınırlı kalmıyor; fon tahsisi, harcamaların onaylanması ve ödeme yöntemleri de dahil olmak üzere «Barış Kurulu»nun mali ve örgütsel yapılarına kadar uzanıyor.

Ancak haber sitesi, soruşturma belgelerini bağımsız olarak inceleyemediğini ve usulsüzlüklerin niteliğini, soruşturma kapsamındaki tarafları ya da incelenen fonların miktarını belirten resmi bir açıklama yapılmadığı için zimmet ya da yolsuzluk vakalarının kanıtlanıp kanıtlanmadığını doğrulayamadığını kabul etti.

Gizli soruşturma.. ve incelenen fonlar

Kaynaklar, kötüye kullanıldığından ya da israf edildiğinden şüphelenilen fonlara ilişkin ayrıntıların sızmasını önleme çabaları ortasında soruşturmanın sıkı bir gizlilik içinde yürütüldüğünü belirtti.

Yayımlanan bilgilere göre inceleme, Filistin idari komitesi içindeki mali uygulamaların yanı sıra «Barış Kurulu» bünyesinde benimsenen prosedürleri ve fonların tahsis edildikleri amaçlar dışında harcanıp harcanmadığını ya da başka yönlere aktarılıp aktarılmadığını araştırıyor.

Mladenov soru işaretlerinin odağında

Kaynaklar, «Barış Kurulu»nun Gazze Yüksek Temsilcisi Nickolay Mladenov'un mali yönetim ve ödeme prosedürlerine ilişkin iç sorgulamalarla karşı karşıya kaldığını belirtiyor.

Yayımlanan bilgilere göre Mladenov, Kurul'un kurumsal ve idari yapısının henüz nihai olarak tamamlanmadığını ve harcamaları takdir etme ve yönetme konusunda geniş yetkiler aldığını belirterek çalışma yöntemlerini savundu.

Kaynaklar ayrıca Birleşik Arap Emirlikleri'nin Mladenov'a Kurul'un çalışmalarıyla bağlantılı fonları ve operasyonları yönetme konusunda geniş bir hareket alanı tanıdığını belirtti.

Resmi fonun dışında milyonlarca dolar

Dava, Kurul'un mali yapısına ilişkin daha önce dile getirilen sorular ışığında daha da önem kazanıyor. Financial Times geçen mayıs ayında, milyarlarca dolarlık taahhütler açıklanmasına rağmen Kurul'un Dünya Bankası aracılığıyla yönetilen resmi fonuna para ulaşmadığını ortaya koymuştu.

Buna karşılık haberde, katkıların doğrudan Kurul'la bağlantılı JPMorgan'daki bir banka hesabına aktarıldığından söz edilmişti; bu da Dünya Bankası'nın yönettiği fondan geçmesi gereken paralarla karşılaştırıldığında şeffaflık ve denetim mekanizmalarına ilişkin soru işaretleri doğurmuştu.

Habere göre Birleşik Arap Emirlikleri yaklaşık 20 milyon dolar sağlarken Fas, Mladenov'un ofisinin ve Gazze'yi yönetmekle görevli Filistin komitesi üyelerinin maaşlarının finansmanı için yaklaşık 3 milyon dolar katkıda bulundu.

BAE ayrıca Gazze'de yeni bir polis gücünün eğitimi için 100 milyon dolar sağlamayı taahhüt etmişti; ancak haberin yayımlandığı tarihte program henüz başlamamıştı ve fonlar hâlâ dondurulmuş durumdaydı.

Gazze'de mali kararı kim veriyor?

Soru işaretleri yalnızca fonların kaynağıyla değil, bunların nasıl harcanacağını belirleme yetkisine sahip tarafla da ilgili. Daha önceki haberler, Filistin idari komitesinin kullanabileceği bütçenin büyüklüğü, yetkilerinin sınırları ve "Barış Kurulu" ile ilişkisinin niteliği konusunda sorular gündeme getirmişti.

The Guardian geçen şubat ayında, Kahire'de bulunan komite üyelerinin kullanabilecekleri bütçenin büyüklüğü ya da içinde çalıştıkları yetki çerçevesinin tam olarak ne olduğu konusunda net bir fikre sahip olmadığını yazmıştı.

Gazete daha sonra «Barış Kurulu»na, çalışanlarına ve yüklenicilerine geniş yasal dokunulmazlıklar tanınmasına yönelik önerileri de ele almış; bu durum Gazze'yi yönetmek için önerilen sistemin hukuki ve mali hesap verebilirliğinin sınırları konusunda bir tartışma başlatmıştı.

Mladenov: Ödemeler denetime tabi

Buna karşılık Mladenov ağustos ayında Kurul içinde izlenen mali prosedürleri savunarak Hamas ile herhangi bir mali düzenleme bulunduğunu reddetti. Haberlere göre Mladenov, sözleşmelerin ve ödemelerin inceleme ve onaya tabi olduğunu, projelerin ödeme öncesinde doğrulandığını ve hesapların bağışçı hükümetlerin denetimine tabi tutulduğunu vurguladı.

Bu açıklamalar, olası her iç soruşturmayı temel bir soruyla karşı karşıya bırakıyor: Açıklanan denetim mekanizmaları, Gazze'nin yeniden inşası adına toplanan ve yönetilen fonların güvenliğini sağlamaya yeterli mi?

2026 yılı başında kurulmasından bu yana «Barış Kurulu», Gazze'deki geçiş dönemi düzenlemelerini denetlemeyi üstlendi; güvenlik düzenlemelerine ve Hamas'ın silahsızlandırılmasına açık bir odaklanmayla birlikte teknokrat bir Filistin yönetiminin oluşturulmasını, yardımların koordinasyonunu ve yeniden inşa planlarının hazırlanmasını teşvik etti. Raporlarında İsrail'in ateşkesi tekrar tekrar ihlal ettiğini ve sivillerin hayatını kaybettiğini kabul etmesine rağmen, İsrail üzerindeki açık baskısının sınırlı kalması nedeniyle tutumu eleştirilerin hedefi oldu. Nickolay Mladenov ise ağustos ayında İsrail saldırılarını doğrudan eleştirerek bunların barış planının ve Gazze'nin yeniden inşasının uygulanmasını engellediğini söyledi.

Asıl soru: Gazze'nin parası nereye gidiyor?

Dosya, iddia edilen soruşturmanın ötesine geçen ve Gazze Şeridi'ne taahhüt edilen fonların akıbeti, bunlardan fiilen ne kadarının ulaştığı, bunları kimin yönettiği ve nasıl harcandığına ilişkin soruları yeniden gündeme getiriyor.

Yanıt bekleyen soruların başlıcaları şunlar:

«Barış Kurulu» ve idari komitenin fiilen aldığı fonların tutarı ne kadar?

Bunun ne kadarı şimdiye kadar harcandı?

Maaşlara, ofislere ve işletme giderlerine ne kadar harcandı?

Gazze halkına doğrudan ulaşan miktar ne kadar?

Sözleşmeleri ve ödemeleri onaylama yetkisi kimde?

Banka hesapları bağımsız denetime tabi mi?

Herhangi bir mali soruşturmanın sonuçları kamuoyuyla paylaşılacak mı?

İç soruşturmanın varlığı doğrulanırsa, sonuçlarının yayımlanması ve incelenen fonların tutarının, kaynaklarının, bunları yöneten tarafların ve harcama kalemlerinin belirlenmesi, Gazze'nin yönetimiyle bağlantılı mali sistemin şeffaflığı açısından önemli bir sınav olacak.

Bu sorular, Gazze Şeridi'ndeki devasa insani ihtiyaçlar karşısında özel bir hassasiyet taşıyor; zira yardım ve yeniden inşa fonlarının yönetimindeki her belirsizlik, mali hesapların ötesine geçerek Gazze'nin geleceğini ve yeniden inşa fonlarını yöneten tarafa duyulan güven meselesine dönüşüyor.