FİMED – Takip

Dubai'den Tel Aviv'e giden "FlyDubai" uçağındaki olaydan kısa bir süre sonra, sosyal medya platformlarında İsrail'i, Mossad'ı ve Başbakan Binyamin Netanyahu'yu olayın arkasında olmak ya da olayı siyasi hedefler için kullanmakla suçlayan paylaşımlar başladı.

Antisemitizmle Mücadele Hareketi'ne (CAM) bağlı Antisemitizm Araştırma Merkezi'nin (ARC) raporuna göre, olayı İsrail'in planladığını iddia eden ilk paylaşım, uçağın imdat çağrısı göndermesinden yaklaşık 67 dakika sonra ortaya çıktı.

Rapor, olayın ilk saatlerinde bu paylaşımların hacmini ve yayılımını ortaya koyarken, Jerusalem Post gazetesi de çalışmanın bulgularını ve ayrıntılarını ele aldı.

12 saatte 4136 paylaşım

ARC, 12 saatlik bir izleme süresi boyunca "X" platformunda "false flag" (sahte bayrak) ifadesini içeren 4136 paylaşımı takip ettiğini açıkladı. Rapora göre merkezin benimsediği sınıflandırma kriterlerine göre bu paylaşımlardan 2963'ü olayın sorumluluğunu İsrail'e, Mossad'a, Netanyahu'ya, Siyonizme ya da Yahudilere yükleyen içerikler barındırıyordu.

Merkez, bu paylaşımların hızla arttığını belirterek, sayılarının ABD Doğu saatiyle sabah 3.07'de 100'e, 5.42'de 500'e, 7.35'te 1000'e ulaştığını, 9.36'da ise 2000'i aştığını kaydetti.

ARC verilerine göre raporun bu tür suçlamalar kapsamında sınıflandırdığı paylaşımlar, tespit edilen "false flag" paylaşımlarının toplamının yaklaşık yüzde 72'sini oluştururken, bu oran izleme süresinin son saatinde yüzde 82'ye yükseldi.

Netanyahu'ya ve Mossad'a suçlamalar

Raporun belgelediği paylaşımlar arasında, Netanyahu'nun seçimleri iptal ettirmek ya da dikkatleri ceza davalarından uzaklaştırmak amacıyla olayı planladığı iddialarının yanı sıra olayı 11 Eylül ve 7 Ekim olaylarıyla ilişkilendiren paylaşımlar yer aldı.

Diğer paylaşımlarda ise doğrudan Mossad'ı ve İsrail'i olayı planlamakla suçlayan ya da olayın arkasında İsraillilerin olduğunu iddia eden ifadeler bulunuyordu.

Olayın ayrıntıları

Üzerinde 174 yolcu bulunan "FlyDubai" uçağı, Dubai'den Tel Aviv'e giderken kokpitte yaşanan bir olayın ardından imdat çağrısı gönderdi.

Olayla ilgili raporlarda yer alan ilk bilgilere göre pilotlardan biri bıçaklandı ve uçağın kontrolünü ele geçirme girişiminde bulunuldu; ardından yolcular ve mürettebat üyeleri müdahale ederek saldırganı etkisiz hale getirdi.

Uçak, Suudi Arabistan'ın Tebük kentine yönlendirilerek güvenli bir şekilde iniş yaptı; ardından yolcuların İsrail'e transferi tamamlandı. Olayın koşulları ve buna ilişkin soruşturmalar hâlâ takip ediliyor.

Dolaşımdaki anlatılara ilişkin tartışma

ARC'nin tespitleri, olayın kısa sürede sosyal medya platformlarında siyasi suçlamaların malzemesine dönüştüğünü ve paylaşımların bir kısmının İsrail, Mossad ve Netanyahu üzerinde yoğunlaştığını gösterdi. Buna karşılık CAM hareketi ve antisemitizmi izleyen kuruluşlar, bu paylaşımların bir kısmının İsrail'i ve Yahudileri kanıtlanmamış suçlamalarla hedef alan söylem kalıplarına girdiğini değerlendirdi.

CyberWell kuruluşu da olayı İsraillilerin kendilerinin planladığını iddia eden paylaşımların yayılmasını ele alarak, süregelen olaylar sırasında doğrulanmamış bilgilerin hızla dolaşıma girmesi konusunda uyarıda bulundu.

Belgeleme ile kanıt arasında

ARC raporunun bulguları, suçlamaların sosyal medya platformlarındaki yayılımının hacmine ve hızına işaret ediyor; ancak bu paylaşımlardaki suçlamaların doğruluğunu kanıtlamıyor ve raporda yer alan verilere göre İsrail'in, Mossad'ın ya da Netanyahu'nun uçak olayına karıştığına dair bir kanıt da sunmuyor.