FİMED – Takip

Yunanistan ile İsrail arasındaki akademik ilişkiler dosyasını yeniden tartışmanın odağına taşıyan bir adımla, basında çıkan haberlere göre Yunanistan Eğitim Bakanlığı, ülkedeki üniversiteleri, İsrail Bölgesel İşbirliği Bakanlığı'nın yaklaşık 2 milyon avroyla finanse ettiği bir program kapsamında İsrail kurumlarıyla akademik ve bilimsel işbirliğini genişletmeye çağırdı.

Yunan gazetesi EFSYN'in yayımladığı habere göre bakanlık, ilgilenen üniversiteleri ortak araştırmalar, konferans ve çalıştaylar, burslar ile akademisyen ve öğrenci değişim programları gibi alanlarda İsrailli muadilleriyle ortaklıklar kurmaya yönlendirdi. İsrail girişiminin finansmanı 6,5 milyon şekel, yani yaklaşık 2 milyon avro.

Üniversite işbirliğine İsrail finansmanı

Habere göre İsrail Bölgesel İşbirliği Bakanlığı Yunanistan'ı bir «ortak ülke» olarak görüyor ve Atina ile araştırma işbirliğinin ve Doğu Akdeniz'deki daha geniş işbirliğinin güçlendirilmesini stratejik öncelikleri arasında sayıyor.

EFSYN'in yayımladığına göre üniversitelere gönderilen yazıda ayrıca, Yunanistan'ın İsrail Büyükelçiliği tarafından hazırlanan ve iki ülke arasındaki akademik ve bilimsel ilişkilerin geliştirilip derinleştirilmesini destekleyen bir belgeye atıfta bulunuldu; söz konusu belge, ilişkilerin stratejik niteliği ve özellikle bilimsel alanlarda İsrail üniversitelerinin düzeyi olarak tanımladığı gerekçelere dayanıyor.

Yunan üniversiteleri ve İsrail ile ilişkileri

Bu adım, Yunan üniversitelerinin Avrupa araştırma programları kapsamında İsrail kurumlarıyla işbirliğini sürdürdüğü bir dönemde geliyor.

Eylül 2026'da yayımlanan bir araştırma, 15 Yunan üniversitesinin İsrailli ortakların yer aldığı Avrupa araştırma projelerine katılmayı sürdürdüğüne, araştırma verilerine göre bunlardan 8'inin İsrail devlet kurumlarından ya da savunma sanayisiyle bağlantılı şirketlerden ortakları bulunduğuna işaret etmişti.

Bu durum daha geniş bir Avrupa bağlamında yer alıyor; Avrupa çapındaki bir araştırma, Avrupa'daki 386 yükseköğretim kurumunun AB programları kapsamında savunma sektörüyle ya da potansiyel askeri kullanımı olan teknolojilerle bağlantılı İsrailli kuruluşlarla birlikte 205 projede yer aldığını ortaya koymuştu. Araştırmanın kapsadığı bir dizi yeni projede savunmayla bağlantılı bu projelere sağlanan Avrupa finansmanı yaklaşık 15 milyon avroya ulaşmıştı.

Dayanışma kamplarından işbirliğinin yenilenmesine

Gelişmeler, Filistin yanlısı öğrencilerin Gazze'deki savaş nedeniyle İsrail kurumlarıyla akademik ve yatırım ilişkilerinin kesilmesini talep ederek birçok Avrupa ülkesindeki üniversitelerde kamplar ve oturma eylemleri düzenlediği 2024 yılından bu yana Avrupa üniversitelerinde yaşanan tartışmayı yeniden gündeme getiriyor.

Yunanistan'da da Atina Üniversitesi o dönemde Filistin ile dayanışma amaçlı öğrenci eylemlerine sahne olmuş, İsrail ile akademik işbirliği protestoların ele aldığı başlıca konulardan biri haline gelmişti.

Buna karşın mevcut gelişmeler, burslar, öğrenci değişimi ve bilimsel araştırma dahil olmak üzere akademik işbirliği programlarının sürdüğünü gösteriyor. Yunanistan Eğitim Bakanlığı Mayıs 2026'da Yunan öğrencilerin İsrail'de eğitim görmesi için bir burs programı da duyurmuştu; bu da iki ülke arasında akademik değişim için resmi kanalların varlığını sürdürdüğünü gösteriyor.

Artan savunma işbirliği gölgesinde akademik işbirliği

Bu akademik gelişmeler, Yunanistan ile İsrail arasındaki savunma işbirliğinin derinleştiği bir döneme denk geliyor. Ağustos 2026'da Yunanistan ve İsrail, «Davud'un Sapanı», «Barak MX» ve «Spyder» gibi İsrail sistemlerini ve Yunan sanayisine bilgi ve teknoloji transferini kapsayan, yaklaşık 3 milyar avro değerindeki hava ve füze savunması ile insansız hava araçlarına yönelik «Aşil Kalkanı» anlaşmasını imzaladı.

Böylece akademik ve bilimsel işbirliği kanallarının genişletilmesi, askeri ve teknolojik işbirliğinin yanı sıra eğitim, araştırma ve öğrenci değişimini de kapsayan daha geniş bir Yunanistan-İsrail ilişkileri süreciyle eş zamanlı ilerliyor.